Dorpen bij Stad en Natuur                

Harkstede/Scharmer is een welvarend tweelingdorp met een rijke historie in de aardgasgemeente Slochteren. Deze echte plattelandsgemeente met 15.626 inwoners en een oppervlakte van 15.820 ha. omvat de dorpen  Froombosch, Harkstede/Scharmer, Hellum, Kolham, Lageland, Luddeweer, Overschild, Schildwolde, Siddeburen, Slochteren, Steendam, Tjuchem, Woudbloem en profileert zich als echte woon- en recreatie-gemeente. Meerstad maakte voorheen ook deel uit van Slochteren doch is bij een herindeling bij de gemeente Groningen gevoegd,

Harkstede is met 3331 inwoners het op een na grootste dorp in de gemeente. Medio 2013 had Siddeburen 3373 inwoners, Slochteren telde er 2269, Schildwolde 1748 en Kolham 1359. Het kleinste dorp is Luddeweer met 59 inwoners, vervolgens Woudbloem met 104, Steendam met 182, Lageland 216, Tjuchem 351, Scharmer 448, Overschild 547, Hellum 563 en Froombosch 888 inwoners. Het Meerstadgebied telde reeds 224 inwoners.  (www.slochteren.nl).

Gelegen op slechts enkele kilometers van de provinciale hoofdstad, museum- en universiteitsstad Groningen, maar eveneens temidden van de natuur is m.n. Harkstede/Scharmer een plaats waar het prettig wonen en recreëren is. De door zandwinning ontstane Borgmeren worden gevormd door de Scharmerplas van 20 ha. en de Harkstederplas van 70 ha.

Door de korte afstand tot Groningen is Harkstede/Scharmer vanouds een forensendorp. Na de tweede wereldoorlog kreeg het dorp grote bekendheid door de elektrische speeltuin van Staalstra, een vermaard café/restaurant/dancing waar hele busladingen kinderen en ouderen zich konden vermaken. Staalstra is er niet meer. Maar in Scharmer ligt nu aan de Scharmerplas het recreatiepark Borgmeren met recreatiebungalows, een restaurant aan het water, zwembad/sauna/sporthal, tennisbanen en een golfcourse. Aan de oostzijde van de Harkstederplas is in Scharmer op de Hoofdweg 68 een voormalige boerderij gerestyled tot partyboerderij 't Hof van Scharmer met een ruime parkeerplaats, een grote speelweide met aanlegsteiger en uitzicht over het water. Ook voor catering kan men er terecht (www.partyboerderijthofvanscharmer.nl) De cafetaria, annex chinees restaurant, aan de Vijverlaan 1 in Harkstede beschikt eveneens over zaalruimte (www.zwaaikomharkstede.nl). 

Aan deze Harkstederplas ligt ook de kwaliteitswoonlokatie Borgmeren, waarvan fase 1 en 1A reeds geruime tijd zijn bewoond en fase 2 en 3 in 2006/2010 in snel tempo zijn voltooid. Hoewel  in november 2006 over een fase 3A al principe-overeenstemming werd bereikt. liet de uitwerking nog op zich wachten. Toen in april 2008 een van de belangrijkste obstakels uit de weg was geruimd was de verwachting dat e.e.a. begin 2009 kon worden afgerond. Maar uiteindelijk bleek er, mede met het oog op de economische crisis, geen sprake meer van een haalbare propositie. De gemeente heeft eind 2012 een nieuw plan Borgmeren 3A vastgesteld, waarin wordt voorzien in 26 bouwkavels, waarvan een aantal aan het water grenzen. De exacte verkaveling in nog niet vastgelegd en wijzigingen in de bestemmingsvlakken zijn nog denkbaar.

Er waren grote bezwaren van belanghebbenden tegen het voorontwerp van dit plan. Bewoners van de Hoofdweg wilden geen sporthal (voor de tafeltennisvereniging) achter hun woningen, waar de vigerende bestemming wel woningbouw mogelijk maakte. Het beoogde terrein werd door toekomstige gebruikers ook te klein geacht en sponsoren van de hal willen deze bouwen op de eerder aangewezen plek aan de westrand en alleen als ze zelf het gehele plan mogen ontwikkelen. De gemeente heeft nu de sportbestemming uit het plan gehaald zonder een alternatief te bieden. Het planmatig amoveren van de bestaande, geheel gerenoveerde, karakteristieke woonboerderij (1875) is een kostbare aangelegenheid en valt bij velen niet in goede aarde.

Niettemin heeft de Raad van State in het kader van de beperkte marginale toetsing op 16 oktober 2013 uiteindelijk het plan goedgekeurd door alle bezwaren niet ontvankelijk of ongegrond te verklaren. De door de gemeente aangevraagde onteigening is echter niet goedgekeurd zodat de weg naar zelfrealisatie open ligt. Op 27 januari 2016 heeft de rechtbank in Groningen uitspraak gedaan in de civiele bodemprocedure over de contractuele teruglevering van restgronden van de zandwinning.  In het vonnis is de eiser volledig in het gelijk gesteld. De Gemeente c.s. heeft afgezien van hoger beroep, waardoor het vonnis onherroepelijk is geworden.

Bestemingsplan 3A = bestemming sport vervangen door (tijdelijk) groen

 

In het centrum van Harkstede vinden we een modern dorpswinkelcentrum en een nieuw scholencomplex de Borgstee, met een grote, nieuwe moderne sporthal  bibliotheek, kinderdagverblijf en peuterspeelzaal. Aan de oostrand van het dorp een geheel nieuw sportveldencomplex met tennisbanen, aan de westrand het Grunostrand met een elektrische waterteleskibaan en de internationale roeibaan, waar in 2005 de NK zijn georganiseerd. De roeibaan zal overigens worden opgenomen in een nieuw ambitieus plan voor een recreatiemeer van 600 ha ten noorden van Harkstede dat wordt gerealiseerd in het kader van de te ontwikkelen woonlocatie Meerstad.

              

Borgmerenboulevard, de weidsheid van het water, de sporthal de Borgstee en het partycentrum/landrestaurant

In de nabije omgeving liggen nog het Schildmeer, het Foxholstermeer, het Zuidlaardermeer, het Paterswoldse en het Hoornse meer. In de directe omgeving ligt ook nog het openluchtzwembad Engelbert, in het aangrenzende Woudbloem en Kolham liggen uitgestrekte natuurgebieden. Goede wegverbindingen in alle richtingen en de nabijheid van rijksweg A7 maken dat Harkstede/Scharmer bezig is zich te ontwikkelen tot het Wassenaar van Groningen.

Grondprijzen en prijzen van woningen zijn er sneller gestegen dan elders en zullen dat blijven doen, zodat het er niet alleen prettig wonen is, maar ook prettig investeren.  In de huidige periode van financiële crisis blijkt een riante bouwkavel in de Borgmeren een van de spaarzame veilige en meest rendabele beleggingsobjecten. Waar in het westen des lands in soortgelijke situaties prijzen van € 1.200 of meer per m²  worden genoteerd, kan men hier vaak nog voor minder dan € 200 per m² terecht. Nu de gemeente in de nieuwe fasen 2 en 3 van Borgmeren opnieuw grondprijzen beneden de reguliere marktprijs is gaan hanteren (zie onder Bouwplannen), ontstond dan ook een run op deze kavels, resulterend in een landelijk bekend geworden kavelcamping rond het gemeentehuis in Slochteren en een (overigens verloren) kort geding over de toewijzingsprocedure. Intussen was er al weer een reunie van de campinggasten, werden aan de lopende band bouwvergunningen afgegeven en is de bouw van de woningen merendeels voltooid. 

Impressies van een winterse kavelcamping in februari 2005 

Ook voor de eerste kavels in het project de Blauwe Stad (nabij Winschoten) was grote belangstelling. In de eerste inschrijvingsronde werden meteen 134 van de 150 kavels geclaimd.

Een prettige bijkomstigheid van het wonen in Harkstede is dat de ervaring leert dat de temperatuur er 's zomers veelal hoger is dan aan de Noordzeestranden van Nederland en dat het dorp kennelijk tot de gebieden met weinig neerslag in de zomerperiode behoort waarmee de mythe van het kille noorden. althans voor Harkstede e.o., volledig wordt gelogenstraft. De noordelijke provincies zijn in de winter het schaatsparadijs van Nederland met een grote buitenbaan in het aan Harkstede grenzende Lageland, beroemd om zijn kortebaanwedstrijden. Aan de oostelijke randweg van Groningen is er nog de overdekte ijsbaan van Kardinghe en zelfs Thialf in Heerenveen is via de A7 snel te bereiken. Dus geen riskante en ongrijpbare investering in een ver land, maar het hele jaar een tastbaar woonparadijs binnen handbereik.

   Borgmeren        in de steigers  

Midden in het dorp staat een fraaie toren met een historische kerk uit 1692 (www.pknharkstede.nl). De kerkklok luidt er nog om acht uur 's ochtends, om twaalf uur 's middags en om vijf uur 's avonds (op zaterdag om vier uur) als nostalgische herinnering aan het plattelandsverleden. Op de kerkhoven in Harkstede en Scharmer vindt men nog oude grafmonumenten die door de bloeiende historische vereniging met liefde worden verzorgd. In Slochteren staat de fraaie historische Freylemaborg.

     Historisch kerkgebouw en de kerkklok in de toren      

In het nabijgelegen Hoogezand/Sappemeer vindt men grote moderne nieuwe winkelcentra en tal van andere voorzieningen. De dwarshellingen langs het Winschoterdiep in de buurgemeente Hoogezand/Sappemeer vormen bij elke tewaterlating een aparte attractie. Het bedrijventerrein Rengerspark is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Slochteren en Hoogezand/Sappemeer. Het voorzieningenniveau in Groningen is een van de beste in Nederland. Niet voor niets geldt de slogan "er gaat niets boven Groningen". Ot en Sien werden er honderd jaar geleden geboren aan de Ossenmarkt. Het Groninger museum, de Rijksuniversiteit van Groningen (RUG) en het Academisch Ziekenhuis  (AZG), nu Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), zijn tot ver buiten de landsgrenzen bekend. Op 15 september 2005 verwierf Groningen zelfs de titel "De beste binnenstad van Nederland" en werd Groningen nadien verkozen tot Gemeente van het Jaar 2009.
  Het Groninger Museum       De Freylemaborg in Slochteren